photo

Seksualne smetnje


Seksualnost i seksualni problemi

Disunkcije u području seksualnosti dijele se u 6 kategorija:

1. Poremećaj seksualne želje
2. Poremećaj seksualnog nagona
3. Orgazmički poremećaj
4. Poremećaj vezan uz bol pri seksualnim kontaktima
5. Seksualna disfunkcija povezana s općezdravstvenim stanjem
6. Seksualna disfunkcija izazvana konzumiranjem kemijskih tvari.

 

1. Poremećaj seksualne želje
Ovaj poremećaj nije rijetkost, a odnosi se na smanjenu želju za seksualnom interakcijom. Smanjena je učestalost seksualnog maštarenja i poriva za seksualnim aktivnostima. Moguće je da ona bude toliko niska da dođe do potpunog izostanka seksualnih aktivnosti. Osoba s ovim problemom se u pravilu ne žali na manjak seksualne želje, ali to može postati problem u vezi, ili kada se javi značajan pad u seksualnoj želji u odnosu na prijašnje funkcioniranje.

2. Poremećaj seksualnog nagona
Poremećaje seksualnog nagona razlikujemo po spolu. Ženski poremećaj seksualnog uzbuđenja odnosi se na fiziološko uzbuđenje koje se manifestira u vaginalnoj lubrikaciji (vlažnosti) pri odgovarajućoj stimulaciji.
Muški erektilni poremećaj ili poznatije impotencija odnosi se na nemogućnost zadržavanja erekcije do završetka seksualne aktivnosti. Osobe mogu imati problem postizanja ili održavanja erekcije. Erektilni problemi su vrlo česti te su jedan od najčešćih razloga javljanja u seksualnu terapiju.

3. Poremećaji orgazma
Kod žena govorimo o nemogućnosti postizanja orgazma ili anorgazmiji te je čest slučaj u psihološkim praksama. Kao i drugi poremećaji i anorgazmija može biti oduvijek prisutna ili stečena. Može biti situacijska ili generalizirana. U terapiji se najčešće susrećemo s ženama koje orgazam mogu postići masturbirajući, ali ne s partnerom. Muški poremećaji orgazma su prijevremena ejakulacija ili odgođena ejakulacija. Prijevremena ejakulacija je dostizanje seksualnog vrhunca puno prije za zadovoljavajuću seksualnu aktivnost para. Također je riječ o vrlo čestoj seksualnoj disfunkciji. Muškarci s ovim problemom uglavnom izjavljuju da orgazam dosežu prebrzo. Što je zapravo prebrzo? To nije moguće definirati u terminima vremena niti može biti definirano u terminima voljne kontrole. Ono je moguće definirati razmatrajući u kojoj mjeri toliko brza ejakulacija narušava seksualnu aktivnost i uživanje oba partnera. Ukoliko osoba doživi orgazam prije nego li penis uđe u vaginu ili tik nakon njegovog ulaska, će vjerojatno biti problem.
Odgođena ejakulacija je problem koji govori o nemogućnosti postizanja orgazma nakon što je zadovoljena faza uzbuđenja.

4. Poremećaj vezan uz bol pri seksualnim kontaktima
I kod žena i kod muškaraca se ovaj poremećaj naziva dispareunija. Riječ je o poremećaju doživljavanja boli pri seksualnom odnosu. Kod muškaraca je on rijedak. Drugi poremećaj vezan uz bol pri seksualnom odnosu kod žena je vaginizam. Riječ je o nevoljnim grčenjima vaginalnih mišića tako da je penetracija gotovo nemoguća. Ponekad se spazmi (snažna kontrakcija mišića) javljaju kada osoba zna da će uslijediti seksualni odnos, a ponekad pri pokušaju penetriranja penisa u vaginu.

Poremećaj se može definirati kao oduvijek prisutan (od početka seksualnog funkcioniranja) ili može biti stečen (osoba je imala razdoblje kada je normalno seksualno funkcionirala).

Moguće je da se smetnje ili problem osobi javljaju samo u određenim situacijama pa ih tada nazivamo situacijskim ili u svim situacijama kada govorimo o generaliziranoj smetnji.

Uzrok seksualnih smetnji može biti potpuno psihički, kombinacija psihičkih i fizičkih čimbenika.

 

Parafilije

Poznatije kao seksualne perverzije, parafilije obuhvaćaju seksualne maštarije, nagone ili radnje koje obuhvaćaju nežive predmete ili patnju, poniženje sebe ili druge osobe ili seksualnu interakciju s djecom ili osobama koje nisu suglasne s time.

U to pripadaju:

  1. ekshibicionizam – izlaganje genitalija slučajnoj prolaznici
  2. fetišizam – upotreba neživih predmeta za seksualno zadovoljavanje
  3. froterizam – diranje ili trljanje o osobu koja nije suglasna
  4. pedofilija – seksualna aktivnost s pretpubertetnim djetetom
  5. seksualni mazohizam - postizanje seksualnog uzbuđenja izlaganjem poniženju, batinama, vezivanjem,...
  6. seksualni sadizam - postizanje seksualnog uzbuđenja nanošenjem fizičke ili psihičke patnje drugoj osobi
  7. tranvestitski fetišizam – heteroseksualni muškarac zbog seksualnog uzbuđenja odijeva žensku odjeću
  8. voajerizam – seksualno uzbuđenje izazvano gledanjem osobe koja toga nije svjesna, a koja je gola, ili koja skida odjeću ili ima seksualni odnos.

Centar za kognitivno bihevioralnu terapiju 2011.